Kolonoskopi

Kolonoskopi Nedir?

Kolonoskopi, bağırsak problemlerini veya bulgularını tararken kolon ve rektum kanserini taramak için kullanılır.

Kolonu incelemek için, insan parmağı kalınlığında, ucunda kamera ve ışık bulunan esnek bir tıbbi cihaz (kolonoskop) ile anüste başlayan muayenedir. Bağırsak problemlerini veya bulgularını aramak için kolon ve rektum kanserinde kullanılır.

Kolonoskopi Hangi Hastalıklar İçin Yapılır?

1. Teşhis amaçlı: Bağırsak problemlerini teşhis etmek için kolonoskopi yapılabilir.

· Geçmeyen Karın Ağrısı

· Rektal Kanama

· Kronik Kabızlık

· Açıklanamayan Anemi, Yani. Anemi Veya Demir Eksikliği

· Kronik İshal

· Açıklanamayan Kilo Kaybı Nedeniyle Kolonoskopi.

2. Kolon kanseri taraması: Herhangi bir şikayet olmasa bile kolon ve rektum kanserinin erken teşhisi için kolonoskopi yapılmalıdır. 50 yaş üstü kişiler için 5 yılda bir kolonoskopi önerilir. Ailesinde kolon veya rektum kanseri öyküsü olan kişilerde kolonoskopi sıklığı değişebilir.

3. Polip yönetimi: Geçmişte kolon polipleri ile sorun yaşayan kişilerin düzenli aralıklarla kolonoskopiye ihtiyacı olabilir. Kolonoskopi sırasında kolon poliplerinin erken tespiti ve çıkarılması kolon kanserini önlemenin en önemli yollarından biridir.

Kolonoskopi Ne Kadar Sürer?

Kolonoskopi 20 dakika ile 1 saat arası sürer. Ancak hastanın rahat bir kolonoskopi için verilen sakinleştiricilerin etkilerinden kurtulması 1-2 saat sürebilir. Ayrıca iyi bir görüntü elde etmek için bağırsağa giren havanın neden olduğu gaz ve şişkinliğin düzelmesi 1-2 gün arasında değişir.

Kolonoskopi Ağrılı Bir İşlem Midir?

Hastalar kolonoskopi sırasında sedatif veya sedasyon verildiği için ağrı veya rahatsızlık hissetmezler. Çoğu zaman hastalar kolonoskopiden sonra gaz ağrılarından şikayet ederler. Bunun için bol sıvı tüketmek ve işlem sonrası yürüyüş yapmak olumlu sonuçlar verir.

Hangi Alternatif Kolonoskopi Prosedürleri Mevcuttur?

Kolonoskopi, kolon kanserinin erken teşhisi için en etkili yöntemdir, ancak alternatif testler de vardır. Kolonoskopi istemeyen veya uygun olmayan hastalarda kullanılan bu yöntemlerin kolon kanserini tespit etmede farklı derecelerde etkinliği vardır.

1) Dışkı örneği (dışkı immünokimyasal testleri): Bu, kolon tümörleri sıklıkla kanamaya neden olduğu için görünmez kanamayı tespit etmek için yapılan bir dışkı testidir. Hasta evde dışkı örneği alabilir. Ancak muayene taburesine temas etmemelidir. Bu, her yıl tekrarlanması gereken bir testtir.

2) Gaitada Gizli Kan Testi: Kolon kanserini tespit etmek için dışkı immünokimyasal testleri ile kombine edilebilir ve yılda bir tekrarlanarak kolonoskopi kadar etkili sonuçlar verebilir.

3) Çift Kontrastlı Baryum Lavmanı: Bu, kolonun röntgenidir. Kolonoskopide olduğu gibi, kolon tamamen temizlenmelidir. Çift kontrastlı bir baryum lavmanı büyük polipleri tespit etmede etkili olabilse de, küçük polipler gözden kaçabilir. Sonuç olarak kolonda şüpheli bir durum veya polip tespit edilirse hastaya kolonoskopi işlemi yapılabilir.

4) Kapsül Kolonoskopi: Sindirim sisteminin tablet gibi fotoğraflarını çeken kameralı kapsül içilerek elde edilen görüntülerle kolon kontrol edilebilir. Nadiren kullanılan bu uygulamanın sonuçları da tatmin edici değil.

5) Sanal Kolonoskopi: Bu, bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılarak kolonun yönlendirilmesidir. Sağlıklı bir görüntü elde etmek için kolonun temizlenmesi gerekir. Sanal kolonoskopi öncesi kolonun daha iyi görüntülenmesi için kontrastlı bir sıvı içilir. Kolonoskopiye göre avantajları daha düşük risk, yaşlılar ve kan sulandırıcı kullananlar için kullanım kolaylığı, normal yaşama hemen dönüş ve hızdır. Bununla birlikte, ince ayrıntıların olmaması, düşük hızlı radyasyona bile maruz kalma ve polipleri veya anormallikleri ekarte etmek için düzenli kolonoskopi ihtiyacı gibi dezavantajlar vardır.

6) Sigmodoskopi: Kalın bağırsağın son kısmının incelenmesi yöntemidir. Bu yöntem, kolonun sol tarafındaki değişiklikleri tespit etmeyi mümkün kılar. Kolonoskopide olduğu gibi hastanın bir gün önceden hazırlanmasına gerek yoktur. Hastanede lavman yeterlidir. Sigmoidoskopi rektal kanama, dışkı çapında değişiklik, hemoroid veya fissür (çatlak, yırtık) gibi problemlerde ve kanaması olan genç hastalarda önerilir.

Kolonoskopiye Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

· Kolonoskopi Hazırlık Diyeti: Kolonoskopi öncesi diyet veya sıvı kısıtlamaları olabilir. Ancak böyle bir diyetin uygulanıp uygulanmaması hastadan hastaya değişebilmektedir. Doktor hastanın durumunu değerlendirdikten sonra kolonoskopi için diyetin gerekli olup olmadığına karar verir. Kolonoskopi diyetinin amacı, posayı geride bırakan yüksek lifli bitki gıdalarından kaçınmaktır. Yüksek lifli yiyecekler yemek çok fazla posa bıraktığından, kolon temizleme sorunları ortaya çıkabilir.

· Kolonoskopiden Birkaç Gün Önce: Tam tahıllar, kabuklu yemişler, tohumlar, kuru meyveler, kuruyemişler veya tohumlar, makarna, bezelye ve kuru fasulye gibi yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Düşük lifli bir diyete uyulmalıdır.

· Kolonoskopiden önceki güne kadar; Yumurta, yoğurt, peynir, diğer etler, kırmızı veya beyaz etin yanı sıra balık da tüketilebilir.

· Kolonoskopiden Önceki Gün: katı yiyecekler yememelisiniz. Bunun yerine su, çay ve meyve suyu içebilirsiniz. Yoğurt kolonoskopi öncesi günde bir veya iki kez kullanılabilir. Kolonoskopi sırasında kanla karışabilecek kırmızı sıvılardan kaçınmak önemlidir. Kolonoskopiden önceki gece gece yarısından sonra hiçbir şey yiyip içemezsiniz. Akşam saat 18:00'den sonra bağırsakları temizlemek için doktorun önerdiği ilacı almalısınız.

· Kolonoskopi Günü: Katı veya sıvı yiyecek yok. Kolonoskopi sırasında sedatif anestezi kullanıldığı için sigara ve tütün ürünlerinden kaçınılmalıdır.

· Kolonoskopi Hazırlığı İçin İlaçlar: Kolonoskopi için bağırsağı temizlemeye yardımcı olabilecek çeşitli ilaçlar ve yöntemler vardır. Kolonoskopiyi yapan doktor ilaç ve dozunu hastaya göre ayarlar.

· Kolonoskopiye Ek Olarak, Kolonu Temizlemek İçin Diyet; Sodyum fosfat, laksatifler, makrogol içeren ilaçlar, mannitol, polietilen glikol gibi birçok ilaç kullanılmaktadır. Bu ilaçlar kolonoskopiden saat önce kesilmelidir. Bu ilaçlara ek olarak kolon, örneğin lavman ve bağırsak yıkama (sulama yöntemi) ile temizlenebilir.

Kolonoskopiye Hazırlanırken Arka Çatlak ve Tahriş İçin Ne Yapılabilir?

Bağırsak temizliği sırasında sık sık tuvalete gidilmesi tahriş ve makat çatlağı gibi sorunlara neden olabilir. Bu tür sorunlardan kaçınmak için bebek bezi kremi veya vazelin kullanmak çok faydalıdır. Tuvaleti sık kullandığınız için tuvaleti kullandıktan sonra tuvalet kağıdı yerine ıslak mendili tercih edebilirsiniz. Ayrıca tuvalete gittikten sonra ılık suda oturmak ve cildinizi yumuşak bir bezle kurulamak daha iyidir.

Kolonoskopi Tüpünün Boyutları Nelerdir?

Esnek bir tüp olan kolonoskopi tüpünün ucunda küçük bir kamera ve bir ışık vardır. Ayrıca kolonoskopi cihazında kalın bağırsağın daha rahat görülmesi için hava alma ve gerektiğinde polip benzeri yapıları bağırsaktan uzaklaştıran başka bir cihaz bulunur. Kolonoskopi tüpü yaklaşık 60 cm'dir. uzunluk ve 1 cm. çapta.

Nasıl Uygulanır?

Muayeneye sol taraftan başlanır, her iki bacak göğüse karşıdır. Hasta, anestezistin gözetiminde, uykuya dalmasını sağlayan bir lokal anestezi alır.

Hasta tamamen uykuya daldığında uzman önce kolonoskopu kalın bağırsağın (rektum) son kısmına doğru hareket ettirir. Daha sonra kolonoskoptan hava verilir, bağırsak şişirilir ve bağırsağın iç yüzeyi görünür hale gelir.

Kolonoskop ileri doğru itilerek kalın bağırsağın tüm bölümleri ince bağırsak ile kalın bağırsağın birleştiği yere kadar incelenir. Bu işlem yaklaşık 20-30 dakika sürer. Son olarak ince bağırsağın son kısmı olan ve kalın bağırsaktan ince bağırsağa doğru hareket eden terminal ileum incelenir.

Kolonoskopi sırasında saptanan anormal büyümeler (örn. polipler) doktor tarafından kolonoskop kullanılarak çıkarılabilir. Uygun ve gerekli görüldüğü takdirde hastanın şikayetlerine göre bağırsağın farklı bölgelerinden biyopsi alınabilir.

İşlem sonrası hasta derlenme odasına alınarak verilen ilaçların çalışması ve hastanın bilincinin işlem öncesi durumuna dönmesi sağlanır.

Kolonoskopi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

· Kolonoskopi sonrası hasta hastane ortamında yaklaşık 1 saat dinlenir. Hastalar kolonoskopiden sonra aynı gün eve gönderilir.

· Hasta uyuşturulduğu için yanınızda birinin olması önemlidir.

· Kolonoskopinizin yapılacağı gün araba kullanmayın, önemli kararlar vermeyin veya işe dönmeyin.

· Kolonoskopinizden birkaç saat sonra bağırsaklarınızda havadan şişkinlik ve gaz olabilir. Yürüyüş gaz sancılarına iyi gelebilir.

· Ağırlık kaldırmaktan veya yorucu faaliyetlerden kaçınılmalıdır.

· Kolonoskopiden sonra dışkınızda az miktarda kan olabilir. Kolonoskopiden sonra az miktarda kan genellikle sorun değildir. Ancak kanama devam ederse bir doktora danışmalısınız.

· Günlük hayata dönmek için 1 gün beklemeniz gerekiyor.

· Kolonoskopiden sonra normal bir diyete geçmek mümkündür. Ancak biyopsi için doku alınmışsa veya kolonoskopi sırasında polip çıkarılmışsa, doktorunuz özel bir diyet önerebilir.

· Kolonoskopiden sonra bol sıvı içmek önemlidir.

· Kan sulandırıcı kullanan hastalardan bu ilaçları bir süreliğine bırakmaları istenebilir. Ancak doktora danışılmadan kullanılan tüm ilaçlar kesilmelidir.

· Kolonoskopi sonrası belirtilere dikkat edin

· Üşüme veya Ateş

· Sürekli Baş Dönmesi ve Mide Bulantısı

· Tuvalete Gidememe

· Dışkıda Kan

· Göğüs Ağrısı veya Çarpıntı

· Tekrarlayan Rektal Kanama.

· Şiddetli Karın Ağrınız veya Gazınız varsa

· Kusma gibi sorunlarınız varsa doktorunuza danışın.

· Şiddetli Karın Ağrısı, Ateş, Titreme, Mide Bulantısı Ve Kusma kolon perforasyonunun belirtileri olabilir.

Kolonoskopinin Riskleri Nelerdir?

· Kolonoskopi güvenli bir işlemdir. Ancak bazen işlem sırasında veya sonrasında olumsuz durumlar ortaya çıkabilir.

· Kanama

· İltihap

· Kolon Duvarı Fıtığı, Divertikül

· Şiddetli Karın Ağrısı,

· İşlem sırasında kullanılan sedatifin yan etkisi

· Kolon veya rektum duvarının yırtılması (delinmesi)

· Kardiyovasküler hastalığa neden olabilir.

Kolonoskopi Ne Sıklıkla Tekrarlanmalıdır?

Kolonoskopi, kolon kanserinin erken teşhisi için çok önemlidir. Risk faktörü olmayan kişiler,

5 ila 50 yaşları arasında rutin bir tarama kolonoskopisine başlamalıdır. Ailesinde kolon kanseri öyküsü olan risk altındaki hastaların rutin kolonoskopi muayenelerine daha erken yaşta başlamaları gerekebilir. Tekrar kolonoskopi sıklığı da işlemin sonucuna göre değişiklik gösterebilir. Kolonoskopi sonuçlarında polip gibi anormallik olmayan hastalarda her beş yılda bir kolonoskopinin tekrarlanması önerilir.

Kolonoskopi sırasında anormal yapı ve polip varlığında takip değişim sıklığı. Poliplerin sayısı, tipi ve boyutu takip kolonoskopi sıklığını etkiler.

Kolonoskopiyi engelleyecek kadar polip varsa veya bağırsaklar tam olarak temizlenmemişse kolonoskopi 1 yıl içinde tekrarlanmalıdır.

Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi iltihaplı bağırsak hastalığı olan kişiler için, bir gastroenterolog ile kolonoskopi sıklığını belirlemek önemlidir.

Hangi Durumlarda Kolonoskopi Yapılmaz?

· Kolonoskopi yapmak için hastanın onayı gerekir. Hastanın onayladığı durumlarda;

· Bağırsak yeterince temizlenmemiş

· Kolonoskopi sırasında bağırsak delinmesi riski yüksek olan hastalar

· Şiddetli bağırsak iltihabı olan hastalar

· Peritonitli hastalar

· Kalp krizi riski taşıyan hastalarda kolonoskopi yapılmamalıdır.

Kolonoskopi ile Sanal Kolonoskopi Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kolonoskopi, sindirim sisteminin son kısmı olan kalın bağırsağa ulaşmak, incelemek ve gerekirse müdahale etmek için kolonoskopun kullanıldığı bir yöntem iken sanal kolonoskopi kolonoskopsuz bilgisayarlı tomografi ile farklı bir görüntülemedir. . Sanal kolonoskopide, hasta bağırsağı boşalttıktan sonra oral bir kontrast madde alır. Kolon daha sonra bir CT taraması kullanılarak ayrıntılı olarak gösterilir. Ağırlıklı olarak yaşlılarda ve kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda kullanılan sanal kolonoskopi yöntemi hemen günlük hayata dönme avantajına sahip olsa da dezavantajları küçük detayların gösterilememesi, hasta düşük oranda radyasyon tedavisine maruz kalmasıdır, mevcut poliplere ve anormal dokulara müdahale edilemez.