Kolon Kanseri

Kolon Kanseri Nedir?

Yaklaşık 1,5 metre uzunluğundaki kalın bağırsağın iç yüzeyinde oluşan kanserlere kolon kanseri denir. Bu kanser türü, kolon astarında hücreler ve hücre grupları kontrolden çıktığında ortaya çıkar.

Kalın bağırsağın son 15-20 cm'sine rektum, burada oluşan kanserlere ise rektum kanseri denir. "Kolon kanseri" aynı zamanda iki kanser türünü tanımlamak için çok genel bir terimdir. Sağlık Bakanlığı'na göre ülkemizde en sık görülen beş kanser arasında kolon kanseri yer alıyor.

Kolon Kanserinin Nedenleri

Kolon kanserinin kesin nedeni bilinmemekle birlikte kolon kanseri gelişimine katkıda bulunan risk faktörleri şunlardır:

· Yaşlılık,

· Bağırsakta Polip Varlığı (Özellikle Adenomatöz Patolojili),

· Aile Öyküsü.

· Genlerde Önemli Değişikliklere Neden Olması, Belirli Genetik Bozuklukların Varlığı (Kalıtsal Olmayan Kolon Kanseri Olan Hastalar) ve/veya Kolon ve Rektumda Kalıtsal Poliplerle Karakterize Ailesel Polipozis Sendromları,

· Kanser (Ülseratif Kolit veya Crohn Hastalığı), Belirli Zamanlarda Bağırsak Hücre Tipindeki Bozukluklara Bağlı,

· Kadınlarda Yumurtalık, Meme ve Rahim Kanseri,

· Tedavi Edilmiş ve Aşırı Hayvansal Gıda Tüketimi, Daha Az Meyve ve Sebze Ve Sigara,

bu risk faktörleri daha erken yaşlardan itibaren kolorektal kansere sahipti. Seri tarama gereklidir.

Kolon Kanserinini Belirtileri

Kolon kanserine bağırsakta hücre büyümeleri yani polipler neden olur. Bununla birlikte, çoğu zaman, polipler başlangıçta şikayetlere neden olmaz. Polipler kanserli hale geldiğinde, büyüdüğünde veya çoğaldığında, bir kişinin bağırsak alışkanlıklarında aşağıdaki değişikliklere neden olurlar:

· Yeni Kabızlık Veya Tam Tersine Dışkı Bileşiminde (İshali Teşvik Eden) Veya Kokuda Bir Değişiklik,

· Demir Eksikliği Anemisi,

· Dışkı İncelmesi, Dışkı. Tuvalete Gittikten Sonra Kanla Karışık Veya Rektumdan Kanama,

· Karın Ağrısı, İştahsızlık Ve İstemsiz Zayıflama.

Yukarıdaki bulgular tek başına kolon kanserini göstermez. Ancak bu şikayetlerin olması durumunda mutlaka gerekli kontroller için bir doktora başvurulmalıdır. Ayrıca ailenizde boyun, meme, yumurtalık veya rahim ağzı kanseri öyküsü ve bu belirtilerden herhangi biri varsa doktorunuzla görüşmeyi unutmayın.

Bu semptomlar hemoroid veya bağırsak değişiklikleri nedeniyle de ortaya çıkabilir mi?

Özellikle kronik kabızlığı olan ve endişe verici şikayetleri olmayan (kilo kaybı, iştahsızlık, kansızlık gibi) genç kişilerde rektum kanseri semptomları yerine hemoroid veya anal fissürlerden rektal kanama da görülebilir. Genellikle bu şikayetlerin gerçek nedeni, daha fazla araştırma yapılmadan söylenemez.

Kolon Kanserini Erken Teşhis Etmek İçin Hangi Testler Kullanılır?

Kolon kanseri için erken tarama testleri arasında;

· Kolonoskopi,

· Gaitada gizli kan testi,

· Bilgisayarlı tomografi (BT) kolonografi,

· Esnek sigmoidoskopi,

· Fekal DNA testleri.

Kolon Kanserinden Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kolon kanserinden korunmak için verilen öneriler kapsamında sağlıklı beslenmek ve doğru aralıklarla tarama yaptırmak gerekiyor.

Sebze, meyve ve lif açısından zengin bir diyet, işlenmiş ve hayvansal protein bazlı gıdalardan uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak ve sigara içmemek kolon kanserinden korunmanın yollarıdır.

Kolon ve Rektum Kanseri (KRK) Risk Faktörleri

Kolon ve rektum kanseri gelişimi için bilinen en önemli risk faktörleri şunlardır:

· Yaşlılık

· Erkek cinsiyet

· Ailede kolon kanseri,

· Önceki kolon, meme, yumurtalık veya rahim kanser

· Kolonda polip varlığı Kronik,

· ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalığı,

Çevresel faktörler: sık hayvansal yağ ve kırmızı et tüketimi (özellikle sığır, domuz ve kuzu), düşük lifli diyet, obezite, aşırı kalori alımı ve fiziksel aktivite eksikliği, aşırı sigara ve alkol tüketimi.

Kolon Kanseri ve Rektum Kanseri Aynı Şey Midir?

Kolon ve rektum, kalın bağırsağın parçalarıdır. İkisi de farklı yapılar. Ancak kolon ve rektum kanserinin semptomları, tanı yöntemleri, tedavi yöntemleri ve risk faktörleri benzerdir. Kolonun bu bölümlerinde oluşan kanserlere kolon kanseri denir.

Kolon ve Rektum Kanserine Karşı Koruyucu Önlemler(CRC)

Kolon ve rektum kanserinden korunmanın temel koşulu, gerekli tarama testlerinin yaptırılmamasıdır. Kolon kanserini önlemenin başlıca yolları, gaitada gizli kan testi yaptırmak, düzenli aralıklarla kolonoskopi veya sigmoidoskopi yaptırmak ve doktorunuzun önerdiği şekilde ailenizi ve tıbbi geçmişinizi değerlendirmektir.

Öte yandan tütün, tütün ürünleri ve alkolden uzak durmak, spor ve egzersizle ilgili aktif bir yaşam tarzı, aşırı yağ ve kırmızı et tüketimi, tam ve lifli bir diyet de kolon kanserine karşı koruyucudur.

Tanı Yöntemleri

Ailenizi ve tıbbi geçmişinizi dinledikten sonra, doktor bir fizik muayene yapacak ve kolon kanserinden şüpheleniliyorsa bazı testler isteyecektir.

Kolon kanseri teşhisi Kolon kanseri teşhisi öncelikle patoloji laboratuvarında endoskopik incelemeler (kolonoskopi, rektoskopi, sigmoidoskopi, sanal kolonoskopi) sırasında alınan numuneler değerlendirilerek yapılır. Bir kanser teşhisi doğrulandıktan sonra, hastalığı değerlendirmek ve hastalığın evresini belirlemek için görüntüleme teknikleri kullanılır. Hasta ve tümör özelliklerine göre

Göğüs röntgeni, bilgisayarlı tomografi (BT), ultrason (US), manyetik rezonans görüntüleme (MR), endorektal ultrason (ERUS), pozitron emisyon tomografisi (PET) önerilir. Bu değerlendirme sonucunda hastalığın evresi belirlenir ve tedavi planlanır.

Ayrıca, tam kan sayımı ve biyokimyasal testler gibi kan testleri, hastalığın seyrini ve vücut üzerindeki diğer olası etkilerini belirlemek için kullanılır. Bu kan testlerinden biri olan CEA (karsinoembriyonik antijen), kolon kanseri için ortaya çıkan bir belirteçtir ve hastalığın teşhisi ve izlenmesi için kullanılabilir.

Tedavi Yöntemleri

Kolon ve rektum kanseri farklı yöntemlerle tedavi edilmektedir. Cerrahi, kemoterapi (ilaç tedavisi) ve radyasyon tedavisi (radyoterapi) en sık kullanılan tedavilerdir.

Kolon ve rektum kanseri için tedavi planı oluşturmadan önce hastanın genel durumu ve hastalığın prevalansı hakkında bilgi almak önemlidir. Bu nedenle KRK'nin hangi aşamasında tedavi edildiğini bilmek gerekir.

Kolon ve rektum kanseri 4 evrede sınıflandırılır

1. Birinci aşama: Bu, hastalığın en erken evresidir. Kanser hücreleri bağırsağın iç ve orta tabakasını işgal eder. Lenf düğümleri ve uzak organlar etkilenmez.

2. İkinci aşama: Kanser hücreleri bağırsağın tüm katmanlarını kaplar, en dış katmana ulaşır ve komşu organ veya organlara yayılabilir. Lenf düğümleri ve uzak organlar etkilenmez.

3. Üçüncü aşama: Bağırsak duvarı tutulumunun düzeyi ne olursa olsun, tümör bağırsağa komşu lenf bezlerine yayılmıştır.

4. Dördüncü aşama: Bu, hastalığın en ileri aşamasıdır. Tümörün bağırsak duvarına veya lenf düğümlerine yayılmasına rağmen, örneğin karaciğer, akciğerler, periton, kemikler ve beyinde metastazlar meydana gelir.

Kolon ve rektum kanserinin tüm evrelerinde birincil tedavisi cerrahidir. Ancak cerrahi tedavi şekli tümörün kolon ve rektumdaki yerleşimine, büyüklüğüne, evresine ve hastada tümörün acil komplikasyonlarının olup olmamasına (tıkanma, perforasyon, kanama vb.) göre değişebilir.

Kolon ve rektum kanserinin cerrahi tedavisinde laparoskopi uygulamaları günümüzde giderek yaygınlaşmaktadır. Kullanılan başlıca teknikler şunlardır:

1. Bazı küçük makat tümörleri için tümörün sadece bir kısmının anüs yoluyla kesilip çıkarılmasına lokal cerrahi denir.

2. Rezeksiyon, tümörün konumuna bağlı olarak kolonun bir kısmını (veya tamamını) ve rektumun bir kısmını (veya tamamını) çıkarır.

3. Bu cerrahi teknikte bağırsakla birlikte komşu lenf düğümleri de çıkarılır. Tümör komşu organlara yayılmışsa, radikal cerrahi sırasında bu organların da çıkarılması gerekir. Çıkarılan bağırsağın kalan sağlıklı uçları birleştirilir ve dikilir (anastomoz).

4. Kolon veya rektal rezeksiyon sonrası ince bağırsak veya kolonun karın duvarına çeşitli nedenlerle dikilmesiyle yapay anüs (ileostomi veya kolostomi) yapılabilir. Bağırsak içeriği bu yapay anüsten karın duvarına bağlı plastik bir torbaya boşaltılır. Bazı hastalarda kalıcı olabilir. Ancak bazı hastalarda tıbbi bir ihtiyaç olmadığı için suni anüs kapatılır ve hastaların normal şekilde dışkılamasına izin verilir.

5. Uygun sayı ve büyüklükteki karaciğer ve akciğer metastazları cerrahi olarak alınabilir (metastazların alınması).

6. Radikal cerrahi tedaviden fayda görmeyen ilerlemiş kolon ve rektum kanserlerinde hastanın yaşam konforunu artıran palyatif cerrahi işlemler (örn. kolostomi açılması) yapılabilir.

7. III. ve IV. İkinci aşamada ise cerrahi öncesi ve/veya sonrasında tedaviye kemoterapi ve/veya radyoterapi eklenir.

Ülseratif Kolit Kolon Kanserine Neden Olur Mu?

Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı, kalın bağırsak dokularının kronik bir iltihabıdır. Her ikisi de kolon kanseri için risk faktörleridir.

Kolorektal kanser geliştirme riski, özellikle 10 yıldan uzun süredir ülseratif koliti olan kişilerde (tedavi görmüş olsalar bile) büyük ölçüde artar. Bu nedenle bu hastalar, hastalıkla ilgili şikayetleri olsun ya da olmasın, rutin kolonoskopi taramasından geçirilmelidir.

Crohn hastalığında, hastalığın açıklıkların olduğu bölgelerde kolon kanserinin gelişmesi daha olasıdır. Sigara içmeye devam etmek kesinlikle bu iki hastalıkla ilişkili kolon kanseri riskini artırır.