Hazımsızlık

Hazımsızlık Nedir?

Dispepsi (dispepsi), midenin üst kısmında, genellikle yemek yeme sonucu oluşan ağrı ve şişliktir, ancak bazı durumlarda enfeksiyonlar veya bazı ilaçlar nedeniyle de ortaya çıkabilir. Bu olumsuz yönlerin yanı sıra hazımsızlık yaşayan hastalarda genellikle rahatsızlık, mide bulantısı ve kusma ve gaz (geğirme) gibi belirtiler görülür. Bazı hastalarda karın ağrısı göğse yayılabilir ve göğüs ağrısı gibi hissedilebilir. Genellikle yeme ve içmeden kısa bir süre sonra ortaya çıkan bu belirtiler, kişiye az miktarda yemek yemiş olsa bile çok fazla yediğini hissettirir. Hazımsızlık başlı başına bir hastalık değildir, çeşitli nedenlerle mide sorunları ile ilişkili bir sendromun genel adıdır. Bu nedenle, hazımsızlık çeken kişiler bu semptomlar için semptomatik tedaviyi tercih etseler de, tedavinin önemli bir parçası, soruna neden olabilecek olası nedenleri belirlemektir.

Hazımsızlık Belirtileri Nelerdir?

Yukarıda da bahsedildiği gibi hazımsızlık bir hastalık değil, bir belirtiler bütünüdür. İnsanlar bu semptomların hazımsızlık belirtisi olduğunu kolayca anlarlar. Semptomlar oldukça yaygın olmasına ve şiddeti değişebilmesine rağmen, hemen hemen herkeste aynı görünürler. Hazımsızlığın en yaygın belirtileri aşağıda listelenmiştir:

· Karın Ağrısı

· Aşırı Dolgunluk

· Karnın Üst Kısmında Şişlik (Üst Karın)

· Ağızdan Şişkinlik (Geğirme)

· Midede Aşırı Dolgunluk

· Mide Yanması

· Reflü (Mideden Ağza Asit Gelmesi)

Hazımsızlığın en sık görülen belirtileri en sık görülenlerdir hazımsızlık belirtileri. . Bu belirtilerden de anlaşılacağı gibi hazımsızlık pek çok kişinin hayatının bir döneminde karşılaştığı bir sorundur ve her zaman ciddi bir hastalığa işaret ettiği söylenemez. Hafif hazımsızlığı olan kişiler, daha fazla tedavi olmaksızın, bir diyet planı ve düzenli egzersiz ile ilgili belirli önlemlerle durumu yönetebilir. Ancak hazımsızlığı çok şiddetli olan kişilerin mutlaka bir sağlık merkezine gitmesi, kapsamlı bir muayeneden geçmesi ve altta yatan hastalıkları tedavi etmesi gerekir.

Hazımsızlık Nedenleri Nelerdir?

Hafif dispepsi, genellikle çok yağlı veya sindirimi zor yiyecekler içeren bir yemekten sonra veya hareketsiz yaşam tarzına sahip kişilerde yemekten sonra ortaya çıkan bir durumdur. Bu şekilde tespit edilen dispepsi durumunda semptomlar çok önemli değildir ve semptomlar 2 haftadan uzun sürmedikçe hastalığın detaylı incelemelerine gerek yoktur. Hazımsızlık belirtileri genellikle mide asidi mide zarıyla temas ettiğinde ortaya çıkmaya başlar. Hazımsızlığın en yaygın nedenleri şunlardır:

· Çok hızlı veya çok fazla yemek yemek

· Kafein içeren içecekler ve alkolün fazla tüketimi

· Yağlı ve baharatlı besinlerin tüketilmesi

· Stres ve duygusal travmalar

· Çikolata ve soda gibi besinlerin aşırı tüketimi

· Gastrit veya sindirim sistemine ilişkin diğer enfeksiyonlar (özellikle Helicobacter Pylori adlı bakterinin enfeksiyonu)

· Safra kesesi taşları

· Hiatal herni (mide fıtığı)

· Obezite

· Pankreas iltihabı (pankreatit)

· Sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımı

· Peptik ülser

· Antibiyotikler ve steroid olmayan antiinflamatuar ilaçların (NSAİİ) kullanımı

· Mide kanseri

Yukarıda bahsedilen hazımsızlığın yaygın nedenlerine ek olarak, tüm tıbbi testlere rağmen, bazı hastalar uzun süreli hazımsızlığın nedenini bulamamaktadır. Fonksiyonel dispepsi olarak adlandırılan bu durumda, yapısal veya metabolik bir hastalık olmamasına rağmen mide normal olarak besinleri kabul etmez ve olması gerektiği gibi sindiremez. Bu durumda doktor değerlendirmesi sonucunda hastalığın semptomlarının yönetilmesine ve uygulanmasına yardımcı olacak uygun bir tedavi planı geliştirilebilir.

Hazımsızlık Nasıl Teşhis Edilir?

Çok hafif hazımsızlığı olan kişilerin tedaviye ihtiyacı yoktur. Bu hastalar az ve sık öğünler yiyerek, çok yağlı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durarak, alkol ve sigaradan uzak durarak, çay, kahve gibi besinleri azaltarak ve düzenli egzersiz yaparak bu sorunların üstesinden gelebilirler. 2 hafta veya daha uzun süredir hafif hazımsızlık semptomları olan ancak rahatlama sağlamayan veya şiddetli hazımsızlık yaşayan hastalar derhal tıbbi yardım almalı ve muayene edilmelidir. Özellikle araştırma için birinci basamak sağlık kuruluşları tercih edilebilir. Bu durumda gerekirse doktor daha yüksek sağlık kuruluşlarına sevk edilecektir. Muayene sırasında öncelikle hastanın detaylı anamnografisi çekilir. Hasta ve ailede başka hastalık öyküsü incelendikten sonra fizik muayene ile boğaz, karın ve göğüs bölgeleri kontrol edilir. Altta yatan hastalıktan şüpheleniliyorsa, doktor bazı teşhis testleri isteyecektir. Bunlara kan testleri, gastrointestinal sistemin endoskopik görüntülemesi, biyopsi, H. Pilori bakterilerinin varlığına yönelik tanı testleri, karın ultrasonu, röntgen, karın bilgisayarlı tomografisi (BT) ve karaciğer fonksiyon testleri gibi uygulamaları içerir. Daha ciddi durumlarda, ek tanı testleri gerekebilir. Doktor bu tür tanısal testlerin sonuçlarını değerlendirdikten sonra hastalığın kesin tanısı belirlenebilir ve tedaviye başlanabilir.

Hazımsızlık Nasıl Tedavi Edilir?

Hazımsızlık bir hastalık değil bir semptom olduğundan hazımsızlığın tedavisi, yukarıdaki tanı yöntemleri kullanılarak altta yatan hastalıklar teşhis edildikten sonra belirlenebilir. Hazımsızlığa ne iyi gelir, mide hazımsızlığına ne iyi gelir gibi sorular hazımsızlık sorunu yaşayan birçok kişinin cevap aradığı sorulardır. Dispepsi tedavisinin en önemli kısmı diyet planlamasıdır. Hazımsızlıkla mücadele edenler, normalden daha küçük öğünler yemeye alışmalı, az ve sık yemeyi alışkanlık haline getirmelidir. Bu öğünler mümkün olduğunca yavaş yenilmeli ve yiyecekler uygun şekilde çiğnenmelidir. Yağlı ve baharatlı yiyecekler, asitli ve kafeinli içeceklerden tamamen kaçınılmalıdır. Domates ve turunçgiller de çok fazla asit içerdiklerinden mümkün olduğunca az yenilmelidir.

Sindirim sistemini düzenleyen probiyotik besinler ve lif açısından zengin besinler diyete yeterli miktarda eklenmelidir. Yemekten sonra midedeki dolgunluk hissi kaybolana kadar birkaç saat yatmayın. Reflü şikayeti durumunda reflü yastığı kullanılmalıdır. Hazımsızlığın tetikleyicilerinden biri strestir. Bu nedenle hazımsızlığın önlenmesine de yardımcı olur, böylece hastaların stresten uzak durması, rahatlamayı kolaylaştıran hobiler edinmeleri ve kendilerine vakit ayırmaları sağlanır. Sigara ve alkol tüketimi durdurulmalıdır. Düzenli egzersiz alışkanlık haline getirilmelidir, bu egzersizler yemeklerden önce ve 1 saat sonra yapılmalıdır. Tok karnına egzersiz yapmak hazımsızlığı arttırdığı için kaçınılması gereken bir davranıştır. Karın üzerinde baskı oluşturan dar pantolon, dar giysiler ve korse kullanımından kaçınılmalıdır.

Doktorunuz gerekli görürse, yukarıda belirtilen önlemlere ek olarak, semptomları azaltmaya veya altta yatan durumunuzu tedavi etmeye yardımcı olacak ilaçlar da önerebilirsiniz. Bu ilaçların düzenli kullanımı ile hazımsızlık neredeyse yüzde yüz önlenebilir. Sizde de hazımsızlık varsa ve beslenmenizde gerekli önlemlere rağmen bu sorunlarla baş edemiyorsanız hemen bir sağlık merkezine gitmeli ve muayene olmalısınız. Muayene ve teşhis testlerinden sonra daha sağlıklı bir yaşam sürmeniz için mevcut hastalıkları en kısa sürede teşhis edip tedavi edebilirsiniz.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri ve Evde Tedavi

Hazımsızlık yaşayan kişiler, tedaviye ek olarak yaşam tarzlarını değiştirerek ve bazı sağlıklı yaşam tarzlarını izleyerek durumlarını hafifletebilirler.

Daha küçük ve daha sık öğünler yiyin. Bu nedenle yiyecekleri yavaş ve iyice çiğnemek ve daha küçük ve daha sık yemek yemek bir kişiye yardımcı olabilir. Yağlı ve baharatlı yiyecekler, işlenmiş yiyecekler, gazlı içecekler, kafein, alkol ve sigara hazımsızlığa neden olabilir. Kendi tetikleyicilerinizden kaçınmak hazımsızlığa karşı önemli bir adım olabilir.

Normal şartlar altında aşırı vücut ağırlığı kişinin midesine baskı yapar, mideyi yukarı doğru iter ve mide asidinin ters yönde yemek borusuna geri akmasına neden olur. Sağlıklı bir kiloyu korumak her iki hastalığı da önleyebilir. Düzenli egzersiz, bir kişinin fazla kilolardan kurtulmasına yardımcı olur ve sindirimi iyileştirir.

Kişi stresle yüzleşmek için gerekli önlemleri almalıdır. Yemek yerken sakin bir ortam yaratmak ve derin nefes alma, meditasyon veya yoga gibi rahatlama teknikleri uygulamak bir bireye yardımcı olabilir. Sonuç olarak, bir kişi sevdiği şeyleri yapmak için zaman bulmalıdır. Bu nedenle, bir kişi düzenli ve uygun bir uyku rejimi izlediğinden emin olmalıdır.

Hazımsızlığa ilaçlar neden oluyorsa, kişi doktorun izni ile ağrı kesici veya diğer mide ilaçlarını azaltabilir, geçici olarak durdurabilir veya tamamen bırakabilir.

Nane ve kimyon gibi bitkisel ürünleri içeren psikolojik tedaviler, davranış değiştirme, gevşeme teknikleri ve bilişsel davranışçı terapi de alternatif ve tamamlayıcı tedaviler olarak hazımsızlığı gidermeye yardımcı olabilir, ancak bu tedavilerin etkilerine ilişkin kesin bilimsel çalışmalar henüz yapılmamıştır.

Bireyler, herhangi bir besin takviyesi almadan önce, özellikle de bitkisel ürünler kullanırken, güvenli bir doz aldıklarından ve kullandıkları takviyenin, aldıkları diğer ilaçlarla olumsuz veya olumsuz etkileşimleri olmayacağından emin olmak için her zaman bir doktora danışmalıdır.